Wanneer een café, bakkerij of voedingsmerk blauw wil zonder synthetische kleurstoffen, komt de keuze meestal neer op twee ingrediënten: vlindererwtbloempoeder en blauwe spirulina. Beide kunnen een opvallende blauwe kleur geven, beide hebben een milde smaak en in de verpakking kunnen ze er verrassend hetzelfde uitzien.
In gebruik verschillen ze sterk. Het ene wordt paars wanneer citroen wordt toegevoegd, het andere vervaagt in zuur. Het ene kan goed tegen een warme drank, het andere houd je het best uit de buurt van warmte. Als je deze verschillen kent, bespaar je veel testbatches en begrijp je de meeste vragen over blauwe producten die paars, grijs of groen uit de verpakking kwamen.
Twee heel verschillende ingrediënten
Vlindererwtpoeder wordt gemaakt van de gedroogde, fijngemalen bloemen van Clitoria ternatea, een klimplant uit de vlinderbloemenfamilie. Het is een volledig ingrediënt: de bloem in poedervorm. De blauwe kleur komt van anthocyanen, dezelfde groep pigmenten die voorkomt in rodekool en blauwe bessen.
Blauwe spirulina is niet het donkergroene spirulinapoeder dat veel mensen kennen. Het is fycocyanine, het blauwe pigment van spirulina (Arthrospira platensis), een microscopisch organisme dat meestal wordt omschreven als een blauwgroene alg. Producten die als blauwe spirulina worden verkocht, zijn daarom eerder een blauw pigment dan een volledig plantaardig ingrediënt.
Dat verschil in oorsprong verklaart bijna alles wat volgt. Anthocyanen en fycocyanine zijn chemisch niet verwant en reageren elk op hun eigen manier op zuur, warmte en licht. Lees voor meer achtergrond over de bloem onze gids Wat is vlindererwt?
Kleur: indigo of cyaan
De twee blauwtinten zijn niet hetzelfde. Vlindererwt geeft een diepere, koelere kleur, van koningsblauw tot donker indigo bij grotere hoeveelheden. In melk wordt de kleur zachter tot maagdenpalmblauw of hemelsblauw, vaak met een subtiele violette ondertoon.
Blauwe spirulina geeft een helderder, lichter blauw met een cyaan- of turkooizen tint. Kleine hoeveelheden geven al een levendige kleur, waardoor het populair is voor heldere pastelblauwe tinten in smoothiebowls en glazuur.
Beide worden beïnvloed door de kleur van de basis. Gele ingrediënten zoals boter, eidooier of sommige plantaardige dranken trekken blauw richting groen, dus een witte basis geeft bij beide het zuiverste resultaat.
Smaak
Vlindererwtpoeder heeft een zeer milde, aardse en licht bloemige smaak. In de hoeveelheden die voor kleur worden gebruikt, is het doorgaans neutraal in dranken en desserts, met een lichte theetoets in sterkere infusies.
Blauwe spirulina is eveneens zeer mild en grotendeels neutraal, wat een van de redenen is waarom het uitsluitend als kleurstof wordt gebruikt.
In de meeste eindproducten zal geen van beide de dominante smaak bepalen. Melk, suiker, fruit en vanille doen dat werk, waardoor smaak zelden de doorslag geeft bij de keuze tussen beide.
Reactie op zuur
Dit is het grootste praktische verschil. Vlindererwt gedraagt zich als een natuurlijke pH-indicator. Onder neutrale omstandigheden is het blauw; met citroen, limoen of een ander zuur wordt het violet en paars; bij meer zuur verschuift de kleur richting roze en magenta. Cafés en bars gebruiken dit bewust door een blauw drankje met citrus ernaast te serveren, zodat de kleur in het glas verandert.
Blauwe spirulina wordt niet paars. In zure omstandigheden verliest fycocyanine doorgaans zijn kleur en kan het troebel worden of uitzakken, waardoor een limonade met blauwe spirulina er vaak doffer uitziet in plaats van van tint te veranderen.
De eerlijke conclusie: als een product sterk zuur is en blauw moet blijven, is geen van beide ingrediënten een eenvoudige oplossing. Vlindererwt wordt paars en blauwe spirulina kan vervagen. Voor zure dranken en desserts kun je de kleurverandering van vlindererwt meestal het best als een kenmerk beschouwen.
Reactie op warmte
Vlindererwtbloemen worden traditioneel in heet water gezet en het poeder kan goed tegen warme lattes en thee. Bij het bakken kan de kleur nog steeds veranderen: lange baktijden en bruinkleuring maken het blauw doffer en de pH van het beslag heeft een sterke invloed. Beslag met zuiveringszout duwt vlindererwt doorgaans richting teal of groen, terwijl zure ingrediënten de kleur richting paars verschuiven.
Blauwe spirulina is gevoeliger voor warmte. Fycocyanine is een delicaat pigment en door verhitting vervaagt het doorgaans, dus blauwe spirulina wordt meestal toegevoegd aan koude of afgekoelde bereidingen en niet in de oven gebruikt.
Kort gezegd falen de twee in een bakkerij op verschillende manieren: bij vlindererwt draait het vooral om pH, bij blauwe spirulina vooral om temperatuur.
Licht en opslag
Beide pigmenten kunnen na verloop van tijd vervagen onder sterk licht. Afgewerkte dranken en desserts in doorzichtige verpakkingen of onder felle presentatielampen moeten daarom gedurende hun volledige houdbaarheid worden gecontroleerd. Beide poeders moeten afgesloten, droog en uit het licht worden bewaard. Vlindererwtpoeder bewaar je het best op een koele, droge plaats onder 25 °C.
Beste toepassingen voor elk ingrediënt
Waar vlindererwt het best werkt
- warme en koude lattes, thee en bubble tea
- limonades, mocktails en cocktails waarbij de verandering van blauw naar paars deel uitmaakt van de drank
- gestoomde broodjes, rijst en noedels
- cakes, macarons en koekjes, zolang de pH van het beslag wordt gecontroleerd
- paarse en roze producten die bewust met citroen of andere zuren worden gemaakt
- gelato, panna cotta en crèmes met een neutrale, witte basis
Waar blauwe spirulina het best werkt
- smoothiebowls en koude smoothies met fruit met een lage zuurgraad
- glazuur, botercrème en opgeklopte toppings
- witte chocolade en desserts zonder bakken
- ijsbasissen waarbij de kleur na het verhitten wordt toegevoegd
- koude dranken op basis van melk met een neutrale pH
- decoraties en toppings die na het bakken worden toegevoegd
Kun je beide gebruiken?
Sommige keukens hebben beide op voorraad: vlindererwt voor dranken en gebakken producten, blauwe spirulina voor koude glazuren en toppings waarbij een heldere cyaankleur gewenst is. Je kunt ze in één recept combineren, maar elk ingrediënt behoudt zijn eigen beperkingen bij zuur en warmte. Het resultaat moet daarom nog steeds in het eindproduct worden getest.
Hoe maak je een keuze?
- Kies vlindererwt voor diepe blauwe tot indigokleurige tinten, warme dranken, kleurveranderende dranken en de meeste toepassingen bij het bakken.
- Kies blauwe spirulina voor helder cyaan in koude, neutrale en onverhitte producten.
- Plan bij sterk zure producten op paars met vlindererwt, in plaats van te verwachten dat een van beide ingrediënten blauw blijft.
- Beoordeel bij beide de kleur in het eindproduct na verhitten, invriezen of een dag in de vitrine, niet in de mengkom.
Onze gids over bakken met vlindererwtpoeder gaat dieper in op pH en warmte in bakkerijproducten.
Vlindererwtpoeder kopen
Bedrijven kunnen een offerte, documentatie of een monster aanvragen voor Bulk Butterfly Pea Powder 25kg, geleverd in vaten van 25 kg en verzonden vanuit Zweden. Wil je de kleur eerst thuis of in een kleine keuken testen, begin dan met onze Butterfly Pea Powder 70g.




